Jongeren
Het aantal jongeren dat na alcoholgebruik noodgedwongen een ziekenhuis bezoekt lijkt de laatste jaren sterk toe te nemen. Vooral medici slaan alarm. Maar zorgt de berichtgeving in de media voor een vertekend beeld, zoals wel gesuggereerd wordt, of is er echt aanleiding tot zorg? 
In Nederland komen alarmerende geluiden uit de medische wereld over buitensporig alcoholgebruik onder jongeren.

Dat de gevolgen voor - vooral - het jonge brein en voor de lichamelijke ontwikkeling ernstig kunnen zijn staat voor medici buiten kijf. Sommigen van hen verwijten verantwoordelijke instanties dat er veel te lang gewacht wordt met maatregelen om de problematiek aan te pakken. In hun eigen ziekenhuizen worden volgens hen de jongeren in steeds grotere getale binnengebracht met een alcoholvergiftiging. Daarnaast zorgt een verhoogd risico op ongevallen na alcoholgebruik voor gezondheidsschade.

MINDER DRANK, LEKKER FRIS!

Alcoholvergiftigingen
Uit analyse van de gegevens uit het Letsel Informatie Systeem (L.I.S.) blijkt dat naar schatting in Nederland jaarlijks 1.800 personen worden behandeld op een SEH-afdeling van een zieken- huis waarbij vergiftiging een rol speelde. In een deel van deze gevallen, bij ongeveer 450 personen, was een combinatie van alcoholische dranken en drugs of geneesmiddelen de oorzaak van de vergiftiging.

Bijna een derde deel van de 1.800 slachtoffers - 560 personen - is tussen de 10 en 20 jaar oud, waarvan een honderdtal zelfs jonger dan 15 jaar. Per dag komen dus gemiddeld één à twee slachtoffers in de leeftijdscategorie van 10 t/m 19 jaar met een alcoholvergiftiging binnen op een SEH-afdeling van een Nederlands ziekenhuis. De helft van hen wordt na behandeling in het ziekenhuis opgenomen. Dit geeft de ernst van een alcoholvergiftiging aan, want het gemiddelde percentage slachtoffers dat na een SEH-behandeling vanwege letsel wordt opgenomen in het ziekenhuis is 9%.

Elf procent van de SEH-behandelingen vindt plaats bij slachtoffers in de leeftijdscategorie 10 t/m 19 jaar, meest jongens. Het gaat in deze leeftijdsgroep om jaarlijks 930 patiënten; 200 van hen worden na behandeling in een ziekenhuis opgenomen. Ruim 70% van de jonge slachtoffers valt, vaak van een fiets of brommer. Eén op de tien aan alcohol gerelateerde letsels bij jongeren ontstaat door geweld. Daarbij is meestal onbekend of de dader, dan wel het slachtoffer alcohol had gedronken. 

Een beter inzicht in de mate van onderschatting van aantallen ongevallen met alcohol in de L.I.S.-registratie krijgen we echter via ander onderzoek van Consument en Veiligheid. Naast het L.I.S. verzamelt Consument en Veiligheid gegevens over ongevallen en letsels via een vervolgonderzoek onder een willekeurige selectie van patiënten die eerder na een SEH-behandeling in L.I.S. geregistreerd zijn. In de gebruikte vragenlijst wordt aan de patiënten expliciet informatie gevraagd over de betrokkenheid van alcohol bij het ongeval, waardoor we, duidelijker dan in het geval van een SEH-registratie uit het L.I.S. in beeld krijgen of bij een bepaald ongeval alcohol daadwerkelijk een rol heeft gespeeld. Uit eerder onderzoek blijkt dat alcoholgebruik onder bezoekers van een SEH-afdeling het best te  achterhalen is via zelfrapportage van het slachtoffer. Uit deze gegevens blijkt dat er tot wel zeven keer meer ongevallen waarvoor een slachtoffer op een SEH-afdeling behandeld wordt, mogelijk aan alcohol gerelateerd zijn dan in het Letsel Informatie Systeem geregistreerd worden. Op basis van het vervolgonderzoek schatten we in dat er in Nederland per jaar 63.000 personen behandeld worden op een SEH-afdeling na een ongeval of geweld waarbij het slachtoffer in de zes uur voorafgaand aan het ongeval alcohol had gedronken. Dit is ongeveer 8% van alle ongevallen en letsels door geweld die jaarlijks plaatsvinden in Nederland. Van deze 63.000 jaarlijkse ongevallen kan niet zonder meer gezegd worden dat alcohol daadwerkelijk een rol speelt in het ongeval, maar in 20.000 gevallen geeft een slachtoffer zelf aan dat alcohol een belangrijke of zeer belangrijke rol bij het ontstaan van het ongeval speelt. 

Tevens hebben 40.000 personen die aangeven gedronken te hebben naar eigen zeggen drie of meer glazen alcohol op in de zes uur voorafgaand aan het ongeval – wat in elk geval een verhoogd risico op een ongeval met zich meebrengt en dus aannemelijk maakt dat alcohol ook in deze ongevallen een rol speelde.

Conclusies
De recente aandacht voor excessief alcoholgebruik door jongeren is terecht. Meest in het oog springend is uiteraard de explosieve stijging van het aantal alcoholvergiftigingen bij kinderen tussen 10 en 15 jaar. Het verbod op het kopen van drank onder de 16 jaar is blijkbaar geen afdoende maatregel om drankmisbruik in deze leeftijdsgroep te voorkomen. Maar ook in de leeftijdsgroep van 15 tot en met 19 jaar is de stijging zorgwekkend. Drinken tot je er letterlijk bijneervalt lijkt een populair tijdverdrijf te zijn geworden, in plaats van een uitzondering. Blijvende gezondheidsschade is vaak het gevolg. Ook de verhoogde kans op ongevallen en gewelddadig gedrag na alcoholconsum-ptie zorgt voor veel, en soms ernstig, letsel. 

Daarnaast zijn de kosten die de maatschappij bijgevolg moet opbrengen hoog. Of er daadwerkelijk maatregelen gewenst zijn is niet langer de vraag. Het is van blijvend belang om ongevallen en geweldpleging waarbij alcohol een rol speelde adequaat te registreren. Weliswaar kunnen we middels de huidige L.I.S.-registratie en verder vervolgonderzoek een redelijke inschatting maken, desalniettemin is duidelijk dat er hier sprake is van een ondergrens van het werkelijk aantal ongevallen met alcohol. 

Voorts weten we dat het aantal letsels dat jaarlijks door de huisarts wordt gezien het dubbele is van dat wat op SEH-afdelingen wordt behandeld. Het is van belang ook hiervan na te gaan in welke mate alcohol een rol speelt. Een betere screening van de ongevallen met alcohol opent ook perspectieven voor succesvolle preventieve interventies. Recent Zweeds onderzoek toont aan dat een SEH-behandeling de directe causale link tussen het alcoholgebruik en het ongeval zodanig onderstreept, dat dit een veelbelovend startpunt is om patiënten op hun eigen verantwoordelijkheid aan te spreken en de gevolgen van hun leeftstijl duidelijk te maken. Ook voor de huisartsenpraktijk biedt dit een veelbelovend perspectief voor interventies opleefstijlniveau bij patiënten en in hun directe sociale context van gezin, wijk en school.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Alcoholvergiftiging
http://jongeren.blog.nl/gezondheid/2006/01/19/pas_op_korsakov_komt_steeds_dichterbij
woensdag 25 mei 2011 | 15:32 uur

18 november 2011

Het is voor jongeren nog steeds betrekkelijk makkelijk om alcohol te kopen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Twente, waarin 58 jongeren van 14 en 15 jaar in totaal 1.338 keer probeerden een alcoholhoudende drank te kopen.

De jongeren probeerden alcohol te kopen bij supermarkten, slijterijen, horecagelegenheden, sportkantines en via thuisbezorgservices. In meer dan de helft van de gevallen werd niet naar de leeftijd van de klant gevraagd. Jongeren die via thuisbezorgkanalen alcohol bestelden, werd nooit om identificatie gevraagd.
De leeftijdgrens voor het kopen van alcohol ligt op 16 jaar voor licht alcoholhoudende dranken en op 18 jaar voor sterke drank. Het Trimbos-instituut, het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP) en meerdere gemeenten pleitten al eerder voor het verhogen van de leeftijdsgrens voor het kopen van alle alcohol naar 18 jaar. Het onderzoek werd gedaan in opdracht van het ministerie van VWS.
Bron: Nederlands Jeugdinstituut / ANP